404 xətası, serverin tələb olunan veb səhifəni tapa bilmədiyini göstərən HTTP status kodudur. İstifadəçi brauzerə müəyyən bir URL daxil etdikdə sistem bu ünvanı serverdə axtarır, lakin uyğun nəticə tapılmadıqda ekranda 404 bildirişi göstərilir. Bu hal əsasən saytın daxili quruluşunda problem olduqda, səhifə ünvanları dəyişdirildikdə və ya yönləndirmələr düzgün aparılmadıqda rast gəlinən texniki xətalardan biridir.
404 not found xətasının yaranmasına bir neçə ümumi səbəb təsir edir və bunların hər biri serverin sorğunu düzgün cavablandıra bilməməsi ilə nəticələnir. Yanlış tərtib edilmiş URL-lər 404 xəta kodunun ən çox bilinən səbəblərindəndir. Bir səhifədən digərinə keçid verildikdə hədəf ünvanın səhv yazılması, mövcud olmayan bir səhifəyə link əlavə edilməsi və ya URL strukturunun düzgün formalaşdırılmaması serverin sorğunu emal edə bilməməsinə səbəb olur. Nəticədə server istənilən səhifəni tapa bilmədiyi üçün brauzerə 404 xətası göndərir.
Bəzən istifadəçilər müəyyən veb səhifələrin ünvanını brauzerə əl ilə yazmağa çalışdıqlarında da belə xəta ilə qarşılaşa bilərlər. Xüsusilə ana səhifəni açdıqdan sonra alt səhifələrin ünvanlarını özünüz daxil etdikdə ən kiçik yazı səhvi belə həmin səhifənin tapılmamasına və 404 xəbərdarlığının görünməsinə səbəb ola bilər.
Əlavə olaraq 404 xətasının bir digər səbəbi artıq mövcud olmayan, yəni silinmiş və ya yayımdan çıxarılmış səhifələrə verilmiş keçidlərdir. Saytda struktur dəyişiklikləri apardıqda bəzi səhifələri silmək lazım gəlir və həmin ünvanlara daxil olmaq istəyən istifadəçilər artıq mövcud olmayan səhifəyə yönləndirildikləri üçün 404 xətası ilə qarşılaşırlar. Eyni vəziyyət başqa səhifələrdəki köhnə keçidlərə klik edən ziyarətçilərdə də baş verir. Bu isə həm istifadəçi təcrübəsinə zərər vurur, həm də SEO baxımından ciddi problemlər yaradır.
404 xətasının SEO baxımından təsirini iki əsas istiqamətdə qiymətləndirmək mümkündür. Lakin hər iki halda nəticə dəyişmir və bu xəta həm istifadəçi təcrübəsinə, həm də axtarış mühərriklərinin saytınızı qiymətləndirməsinə mənfi təsir göstərir.
Əsasən daimi trafik gətirən bir səhifə silindiyi zaman həmin səhifənin məzmununa çatmaq istəyən istifadəçilər nəticə tapa bilmədiyi üçün saytdan uzaqlaşır. Bu vəziyyətin axtarış mühərriklərinə əks olunması da eyni şəkildə baş verir. Axtarış sistemləri mütəmadi olaraq ziyarət etdikləri səhifələrdən topladıqları məzmunu saytınızı müəyyən açar sözlər üzrə sıralamaq üçün istifadə edir. Silinmiş səhifəyə daxil olmaq istədikdə 404 xəta kodu ilə qarşılaşdıqda isə bu səhifənin hədəflənmiş açar sözlərdə dəyərini itirdiyini müəyyənləşdirir və nəticə olaraq həmin səhifəni axtarış nəticələrindən çıxara və ya sıralamasını aşağı sala bilər.
404 xətalarının SEO xidmətinə mənfi təsir göstərməsinin digər mühüm səbəbi ümumi sayt sağlamlığı ilə əlaqəlidir. 404 not found və ya 500 server error kimi texniki problemlər saytın keyfiyyət balına təsir edən amillərdəndir. Axtarış motorları saytın texniki vəziyyətini ayrıca qiymətləndirir və səhv sayı azaldıqca saytın ümumi skorunun yüksəldiyini qəbul edir. Bu səbəbdən saytın texniki sağlamlığını qorumaq üçün 404 kimi xətaların ən qısa zamanda aradan qaldırılması vacibdir.
Bütün bu amillər göstərir ki, axtarış motorlarında yaxşı nəticə əldə etmək üçün 404 xətası olan səhifələrin mövcud olmaması və saytın daim optimallaşdırılmış şəkildə saxlanılması əsas şərtlərdəndir.
Veb saytınızda texniki problemləri müəyyənləşdirmək üçün müxtəlif analiz vasitələri, proqramlar və brauzer əlavələri mövcuddur. Aşağıdakı SEO alətlərindən istifadə edərək saytdakı 404 xətalarını tez bir şəkildə aşkarlayıb uyğun tədbir görə bilərsiniz.
Saytınızda mövcud olan 404 xətalarını aradan qaldırmaq üçün aşağıdaki vasitələri yoxlaya bilərsiniz:
404 xətası verən URL ünvanının yönləndirilməsi
Saytda köçürülmüş və ya silinmiş səhifələrin düzgün şəkildə yönləndirilməsi üçün ən etibarlı üsullardan biri 301 yönləndirmələrindən istifadə etməkdir. Bu yönləndirmə sayəsində həm istifadəçilər, həm də axtarış motorları doğru səhifəyə istiqamətləndirilir və nəticədə 404 xətası ilə qarşılaşma ehtimalı aradan qalxır. Saytda menyu keçidləri, məqalə içi linklər və digər daxili yönləndirmələrin dəqiq tənzimlənməsi istifadəçilərin doğru səhifəyə keçməsini təmin edir və “404 not found” probleminin qarşısını alır.
Fayl yollarının düzgün şəkildə yenilənməsi
Saytda fayl yolları dəyişdirildikdə bütün linklərin yenilənməsi zəruridir. Əgər sistemdə köhnə ünvanlarla bağlı istinadlar qalarsa, həmin ünvanlara daxil olmaq istəyən istifadəçilər avtomatik olaraq 404 xətası görəcək. Bütün keçidlər düzgün şəkildə yeniləndikdə sayt daxilində hərəkət problemsiz olur və xəta yaranmasının qarşısı alınır.
Serverdən silinmiş faylların yönləndirilməsi
Serverdən silinmiş səhifə və ya qovluqların ünvanlarını yeni və mövcud səhifəyə yönləndirmək də praktiki həllərdəndir. Məsələn, saytınızda “/sifaris” adlı bir səhifəni silmisinizsə, həmin ünvana daxil olmaq istəyən istifadəçiləri uyğun başqa bir səhifəyə yönləndirərək xəta almalarının qarşısını ala bilərsiniz. Nəticədə atılan bu addım həm istifadəçi məmnuniyyətini artırır, həm də saytın ümumi işləmə ardıcıllığını qoruyur.
Dəyişdirilmiş fayl adlarının yenilənməsi və yönləndirilməsi
Saytda fayl adlarını dəyişdirdikdə bunun bütün daxili keçidlərə tətbiqi vacibdir. Əgər hər hansı bir səhifə hələ də köhnə fayl adına istinad edirsə, həmin keçid istifadəçini 404 səhifəsinə aparmağı qaçınılmazdır. Bu səbəbdən köhnə fayl adından yenisinə yönləndirmə yaradaraq problemi tam şəkildə həll etmək mümkündür.
İstifadəçi dostu 404 səhifəsinin hazırlanması
404 səhifəsi ilə qarşılaşan ziyarətçilər çox vaxt saytı tərk edir. Bu səbəbdən sayt sahibləri istifadəçilərin saytdan ayrılmaması üçün yönləndirici və rahat istifadə edilə bilən xüsusi 404 səhifəsi yaratmalıdır. Məsələn bu səhifəyə əsas bölmələrə keçidlər, ana səhifəyə yönləndirmə və axtarış qutusu əlavə edilməsi mümkündür. Beləliklə, istifadəçi itirilmiş səhifə əvəzinə axtardığı məlumatı başqa yolla tapa bilir və saytda qalır.
Veb serverin konfiqurasiyasını yoxlamaq
Saytın sağlam işləməsi server konfigurasiya parametrlərinin dəqiq olmasından da asılıdır. Serverdə yanlış tənzimləmələr mövcud olduqda səhifələr düzgün yüklənmir və 404 xətalarına səbəb ola bilir. Buna görə də sayt sahibləri server ayarlarını mütəmadi olaraq yoxlamalı və hər hansı problem yaranarsa texniki dəstəkdən kömək almalıdır.
Sayt xəritəsinin hazırlanması
Sayt xəritəsi (sitemap) bütün səhifələrin siyahısını bir araya toplayan və həm istifadəçilər, həm də axtarış motorları üçün naviqasiyanı asanlaşdıran ən mühüm vasitələrdəndir. Nəticədə düzgün hazırlanmış sayt xəritəsi ziyarətçilərin axtardıqları səhifəni daha rahat tapmasına şərait yaradır və bu da 404 xətalarının azalmasına müsbət təsir edir.
TEKLİF ALIN